Nokta Bulutunu Tarayıcıda Görüntüleme (Kurulumsuz)

Nokta bulutu görüntülemenin klasik yolu ağırdır: lisanslı masaüstü yazılımı, güçlü bir iş istasyonu ve onlarca gigabaytlık dosyayı indirmek. Oysa veriyi bir kez tarayıcı-dostu formata çevirdiğinizde LAS/LAZ verisi hiçbir kurulum olmadan açılır — meslektaşınız bir bağlantıya tıklar ve veri saniyeler içinde ekranda olur.

Yükleme ve dönüşüm akışı

Ham LAS/LAZ dosyaları doğrudan görüntülenmez; önce octree adı verilen hiyerarşik bir yapıya çevrilir. Octree, veriyi uzamsal kutulara ve çözünürlük seviyelerine böler; böylece tarayıcı 400 milyon noktanın tamamını değil, yalnız o an ekranda görünen bölgeyi ve uygun detay seviyesini indirir.

İki yol var:

1. Bulutta dönüştürme — LAS/LAZ dosyanızı yükleyin, dönüşüm sunucuda yapılır. Tek dosya için sınır 5 GB / 150 milyon nokta, işlem jetonu kullanır ve Profesyonel paket gerektirir (Ücretsiz pakette kapalıdır).
2. Hazır octree yükleme — dönüşümü kendi makinenizde (CartaX Studio ile) yapıp çıktıyı yükleyin. Bu yol jetonsuzdur ve her pakette açıktır. Hazır octree için ayrı bir boyut tavanı yoktur, yalnız depolama kotanız geçerlidir — 150 milyon nokta sınırının üstündeki veri setlerinin yolu CartaX Studio'dur (ham dosya boyutu sınırsız).

Güncel sınırların tamamı Desteklenen Formatlar ve Limitler sayfasındadır.

Görüntüleyici gezinme (döndürme/yakınlaştırma)

Gezinme tek bir düzendedir ve ekranın altındaki ipucu çubuğu bunu yazar: sol tık sürükler, sağ tık döndürür, tekerlek yakınlaştırır. Ayrıca seçilecek bir gezinme modu yoktur. Araç çubuğunun en solundaki Kamerayı sıfırla düğmesi bulutu ekrana sığdırır.

Görünümü okunur kılan iki ayar var:

• Nokta boyutu — seyrek veride büyütün, yoğun veride küçültün (0,1 – 5)
• EDL — kenar aydınlatma — noktaların kenarını gölgeleyip derinlik verir. Renksiz ya da tek renkli verilerde geometriyi ortaya çıkaran en etkili tek anahtardır.

Arka plan (Zemin) için yedi hazır seçenek var: Koyu, Siyah (OLED), Açık, Geçişli, Diyagonal Gece, Koyu Orman ve Sıcak Zemin; açık zeminli veride koyu arka plan kontrastı belirgin biçimde artırır. Renk ayarı bölümünde Gamma / Parlaklık / Kontrast kaydırıcıları ve yoğunluk modu için Otomatik aralık bulunur.

Nokta bütçesi ekranda aynı anda çizilen en çok nokta sayısıdır: 500 binden bulutun tamamına kadar (en çok 150 milyon) ayarlanır. 10 milyonun üstünde görüntüleyici uyarır — GPU ve RAM zorlanır. Ayarın hemen altında o an gerçekten çizilen nokta sayısı yazar. Görüş açısı (FOV) 20° – 120° arasındadır.

Sağ panelin üstündeki Dosya bilgisi bölümü buluta dair sayıları verir: toplam nokta sayısı, dosyanın koordinat sistemi (EPSG), metrekareye düşen nokta yoğunluğu, biliniyorsa alan ve dosya boyutu.

Sınıf filtresi ve yükseklik renklendirmesi

Aynı veriyi dört farklı renk modunda okuyabilirsiniz:

Renk modu	Ne gösterir	Ne zaman
RGB	Fotoğraftan gelen gerçek renk	Sunum, genel bakış
Yükseklik	Kota göre renk rampası (aralık ayarlanabilir)	Topoğrafya, eğim okuma
Yoğunluk	Lazer dönüş şiddeti; Otomatik aralık soluk görüntüyü açar	Yüzey malzemesi ayrımı, yol çizgileri
Sınıf	Her sınıf kendi renginde (LAS sınıf kodu)	Zemin/bitki/bina ayrımı

Veri sınıflandırılmışsa Sınıflandırma panelinden sınıfları tek tek gizleyip gösterebilirsiniz. Bitki örtüsünü kapatmak, altında kalan zemini ve yapıları ortaya çıkarır — sahada göremediğiniz şeyi ekranda görmenin en hızlı yolu budur. Sınıf bilgisi taşımayan dosyalarda panel "Sınıflandırma verisi yok" yazar; sınıf kodu olmayan noktalar Sınıfsız başlığı altında toplanır.

Kesit (profil) araçları

Profil aracıyla nokta bulutu üzerinde bir çizgi çizersiniz; alt panelde o çizgi boyunca 2B kesit açılır. Kesit genişliği ayarı, çizginin kaç metre sağından-solundan nokta toplanacağını belirler — dar bant keskin bir kesit, geniş bant istatistiksel bir görünüm verir. Kesit panelinde sürükleyerek kaydırır, tekerlekle yakınlaştırır, çift tıkla sığdırırsınız; imleç bant içinde gezdikçe 3B görünümdeki karşılığı takip edilir.

Profil penceresinin üst kenarında üç kontrol vardır: kesit hattını 5°'lik adımlarla döndürme, kesiti hat boyunca ileri-geri kaydırma ve dışa aktarma. Pencerenin altında kesitin uzunluğu ve kesite giren nokta sayısı yazar.

Kırpma araçları ilgilendiğiniz hacmi izole eder: Kutu kırpma ile bir kutu, Poligon kırpma ile serbest bir alan seçersiniz. Seçilen bölge için üç görünüm vardır — Vurgula, yalnız İçi ya da yalnız Dışı.

Kesiti dışa da aktarabilirsiniz: çıktı tek bir ZIP'tir ve dört dosya içerir.

Dosya	İçinde ne var
.csv	Nokta nokta X, Y, Z, hat üzerindeki mesafe, sınıf, yoğunluk ve renk — tablo programında açılır
.las	Kesitin kendisi, nokta bulutu olarak
-3d.dxf	Kesit noktaları 3B çizim olarak — CAD'e
-2d.dxf	Kesit, düz profil çizimi olarak — CAD'e

Dışa aktarım yalnız o anda görünür sınıfları içerir; gizlediğiniz sınıflar dosyaya girmez. Gürültüyü kesitten atmanın en kolay yolu budur.

Paylaşım (misafir) görüntüleyicisi

Bağlantıyla paylaştığınız nokta bulutunu açan misafir salt okunur bir görüntüleyici görür: sağ panel (dosya bilgisi, renk modu, nokta ayarları) ile ölçüm ve not araçları vardır; profil, kırpma ve ZIP dışa aktarım misafire sunulmaz. Misafir ölçümleri geçicidir, projeye kaydedilmez. Analiz ve nokta bulutu paylaşım bağlantıları masaüstü tarayıcı gerektirir; mobil cihazlarda açılmaz.

Performans ipuçları

• Nokta bütçesi ekranda aynı anda çizilen nokta sayısıdır. Akıcılık düşerse ilk indireceğiniz ayar budur; artırmak detayı değil yalnız yoğunluğu artırır.
• Görüş açısını (FOV) gereksiz genişletmeyin; geniş görüş açısı daha çok octree düğümünü aynı anda yükler.
• Kırpma kullanın: kutu dışını gizlemek yalnız görüntüyü değil, yüklenen düğüm sayısını da azaltır.
• Uzaktan genel bakış yerine ilgilendiğiniz bölgeye yaklaşın — octree zaten yakınlaştıkça detay indirir, uzaktan beklemek veri indirmez.
• Çok büyük veri setlerinde bölerek yüklemek tek dev katmandan daha akıcıdır.

Ayrık ekran kartınızı tarayıcıya kullandırın

Hem entegre (Intel/AMD) hem ayrık (NVIDIA/AMD) grafik birimi olan dizüstülerde Windows ve Chrome/Edge, pil tasarrufu için tarayıcıyı çoğu kez entegre GPU'da çalıştırır. CartaX güçlü GPU'yu tercih ettiğini tarayıcıya bildirir, ancak Windows'ta son karar işletim sistemine aittir; hiçbir web sayfası bunu tek başına değiştiremez. Hangi GPU'nun kullanıldığını chrome://gpu (Edge'de edge://gpu) sayfasında *ACTIVE* işaretli satırdan görebilirsiniz. Entegre GPU görünüyorsa aşağıdakilerden biri yeterlidir:

1. Windows Ayarlar → Sistem → Ekran → Grafik → tarayıcınızı listeye ekleyin → Yüksek performans seçin (kalıcı; önerilen yol).
2. chrome://flags/#force-high-performance-gpu bayrağını etkinleştirip tarayıcıyı yeniden başlatın.
3. NVIDIA Denetim Masası → 3D Ayarlarını Yönet → Program Ayarları → tarayıcınız için Yüksek performanslı NVIDIA işlemcisi.

Aynı ayar nokta bulutuyla birlikte 3B haritayı (arazi ve 3D Tiles) da hızlandırır; masaüstü bilgisayarlarda tek ekran kartı olduğundan bu adıma gerek yoktur.

Özet

Soru	Yanıt
Kurulum gerekir mi?	Hayır — tarayıcı yeterli, alıcı için de öyle
Ham LAS/LAZ doğrudan açılır mı?	Hayır; önce octree'ye dönüşür
Bulut dönüşüm sınırı?	5 GB / 150 milyon nokta (jetonlu, Profesyonel paket)
Daha büyüğü?	CartaX Studio ile hazır octree — jetonsuz, yalnız depolama kotası, ham dosya boyutu sınırsız
Renk modları?	RGB, Yoğunluk, Sınıf, Yükseklik
Kesit alınabilir mi?	Profil aracı + ayarlanabilir kesit genişliği; kesit döndürülüp kaydırılabilir
Dışa aktarım?	ZIP: CSV + LAS + 2B/3B DXF — yalnız görünür sınıflar
Telefonda açılır mı?	Hayır; görüntüleyici bilgisayar ve tablette açılır